Filip Turza

Wykształcenie
Dr – 2025, Instytut Nauk o Środowisku, Wydział Biologii, Uniwersytet Jagielloński

Zainteresowania badawcze
Interesuję się myrmekologią i ekologią behawioralną ze szczególnym uwzględnieniem ekologiczno-ewolucyjnych determinantów zachowań ratunkowych mrówek. Badam czynniki i mechanizmy, które mogą mieć wpływ na zachowania ratunkowe, takie jak środowisko, wielkość ciała, oczekiwana długość życia, pokrewieństwo, feromony, czy sygnały wibroakustyczne. Ciekawią mnie również uwarunkowania, które mogły przyczynić się do ewolucji tego typu zachowań.

(Z)Realizowane granty i projekty (jako kierownik)
2022: "Analiza sygnałów wibroakustycznych zaangażowanych w zachowanie raunkowe u mrówek", Narodowa Agencja Wymiany Akademickiej (NAWA), Bekker, BPN/BEK/2021/1/00214
2019 – 2023: "Analiza oczekiwanej długości życia jako głównego czynnika determinującego zachowanie prospołeczne u mrówek: działania ratunkowe wśród Formicidae", Narodowe Centrum Nauki (NCN), Preludium, 2018/31/N/NZ8/0231

Kształcenie kadr
- Opiekun merytoryczny pracy licencjackiej: "Altruistic and rescue behaviours in Manica rubida (Hymenoptera: Formicidae)" (dyplomant: Pierpaolo Direnzo, promotor: dr Luca P. Casacci, promotor pomocniczy: prof. Francesca Barbero, Uniwersytet w Turynie, Włochy)
- Konsultant pracy inżynierskiej: "Projekt i implementacja systemu informatycznego do zarządzania procesem wydawniczym w czasopiśmie naukowym" (dyplomant: Maksymilian Marszałek, promotor: dr inż. Wojciech Książek, Politechnika Krakowska im. Tadeusza Kościuszki)

Popularyzacja
- Organizator wydarzeń popularnonaukowych: Europejska Noc Naukowców, Noc Biologów, Małopolska Noc Naukowców, Festiwal Nauki i Sztuki, Dzień Ziemi, Ogólnopolskie Dni Owada
- Edukator w Małopolskim Centrum Nauki Cogiteon
- Wykładowca na uniwersytetach dzieci: Uniwersytet Dzieci w Krakowie, Uniwersytet Dziecięcy w Krzeszowicach, Mielecki Uniwersytet Dziecięcy, Nowohucki Uniwersytet Dzieci - Wydział Ochrony Środowiska
- Członek fundacji All About Science (realizacja grantu edukacyjnego SCROLL w ramach Programu Odkrywcy 2025 Ministerstwa Edukacji Narodowej, MEN/2025/DK/633)
- Autor popularnonaukowego bloga o mrówkach Myrmeblog (www.myrmeblog.pl/)

Nagrody i wyróżnienia
2025: Wyróżnienie za rozprawę doktorską "Determinants of rescue behaviour in ants (Hymenoptera: Formicidae)", Instytut Nauk o Środowisku, Wydział Biologii, Uniwersytet Jagielloński
2025: Stypendysta programu START Fundacji na Rzecz Nauki Polskiej
2024: Nagroda Rady Wydziału Biologi UJ za wyróżniający dorobek naukowy doktoranta
2024: Nagroda II stopnia za osiągnięcie publikacyjne w ramach konkursu Excellence Module ID.UJ
2024: Laureat konkursu Visibility & Mobility Module ID.UJ dla realizacji projektu doktorskiego
2024: Nagroda Główna Kapituły oraz Nagroda Publiczności za wystąpienie podczas Studencko-Doktoranckich Salonów Naukowych UJ
2023: Finalista XIX edycji ogólnopolskiego konkursu Popularyzator Nauki organizowanego przez portal Nauka w Polsce Fundacji Polskiej Agencji Prasowej (PAP)

Wybrane publikacje
1. Turza F. 2025. Determinants of rescue behaviour in ants (Hymenoptera: Formicidae). Rozprawa doktorska. Instytut Nauk o Środowisku, Wydział Biologii, Uniwersytet Jagielloński. https://ruj.uj.edu.pl/server/api/core/bitstreams/aaa4d100-033f-4cfc-8d91-601e14a44eb8/content 
2. Turza F, Stec D, Fontaneto D, Miler K. 2025. Life expectancy in ants explains variation in helpfulness, regardless of phylogenetic relatedness. Behavioral Ecology 36: arae104. https://doi.org/10.1093/beheco/arae104 
3. Turza F, Miler K. 2023. Small workers are more persistent when providing and requiring help in a monomorphic ant. Scientific Reports 13: 21580. https://doi.org/10.1038/s41598-023-49012-5 
4. Okrutniak M, Grześ IM, Kucharska AK, Turza F, Zimocha M, Kerdiane S, Jabłoński P. 2023. The ant Lasius niger shows no relationship between task efficiency and body size variation among workers. Entomological Science 26: e12549. https://doi.org/10.1111/ens.12549 
5. Turza F, Miler K. 2023. Injury shortens life expectancy in ants and affects some risk-related decisions of workers. Animal Cognition 26:1643-1647. https://doi.org/10.1007/s10071-023-01810-0      
6. Książek W, Turza F, Pławiak P. 2022. NCA-GA-SVM: A new two-level feature selection method based on neighborhood component analysis and genetic algorithm in hepatocellular carcinoma fatality prognosis. International Journal for Numerical Methods in Biomedical Engineering 38:e3599. https://doi.org/10.1002/cnm.3599  
7. Turza F, Miler K. 2022. Comparative analysis of experimental testing procedures for the elicitation of rescue actions in ants. Current Zoology 68:159-168. https://doi.org/10.1093/cz/zoab052 
8. Miler K, Turza F. 2021. “O Sister, Where Art Thou?” – A review on rescue of imperiled individuals in ants. Biology 10:1079. https://doi.org/10.3390/biology10111079  
9. Okrutniak M, Rom B, Turza F, Grześ IM. 2020. Body size differences between foraging and intranidal workers of the monomorphic ant Lasius niger. Insects 11:433. https://doi.org/10.3390/insects11070433  
10. Turza F, Zuber G, Bzoma M, Prus M, Filipiak M, Miler K. 2020. Ants co-occurring with predatory antlions show unsuccessful rescue behavior towards captured nestmates. Journal of Insect Behavior 33:1-6. https://doi.org/10.1007/s10905-020-09739-9